به پایگاه اطلاع رسانی سازمان انتقال خون استان فارس خوش آمدید
سه شنبه ٢٩ آبان ١٣٩٧
اهدای خون
 

1- پيش از مراجعه

اهدای خون نوعی تعاون و بیمه مطمئن است. اگر همه ما با احساس وظیفه برای اهدای خون اقدام کنیم جامعه از نظر تامین خون سالم و کافی  بیمه خواهد شد. مناسبترین گروه برای تامین خون سالم  اهداکنندگان داوطلب مستمر هستند.

شرایط اهدای خون:

افرادی که حداقل دارای  سن 17 سال و حداکثر 65 سال هستند و حداقل 50 کیلوگرم وزن دارند و از سلامت کامل برخوردارند می توانند با همراه داشتن کارت شناسایی عکس دار معتبر (دارای کد ملی) برای اهدای خون به مراکز خونگیری  مراجعه نمایند تا در صورت دارا بودن معیارهای پزشکی لازم ، خون اهدا نمایند.

فواصل اهدای خون  مردان حداکثر 4 بار و زنان حداکثر 3 بار در سال می توانند خون اهدا کنند .

هدف نهایی سازمان انتقال خون:

هدف نهایی سازمان انتقال خون،حفظ سلامتی هر دو فرد اهداکننده خون و گیرنده خون است.

چه کسانی نباید خون اهدا کنند ؟

افراد به دو دلیل از اهدای خون معاف می شوند:

- اگر سلامتی فرد اهداکننده در نتیجه اهدای خون به مخاطره افتد.

- اگر خون فرد اهداکننده سلامتی فرد گیرنده خون را ، اگر چه  با احتمال کم ، به مخاطره اندازد.

برخی از شرایطی که سبب معاف شدن از اهدای خون به صورت موقت می شوند:

-  بیماری های عفونی اخیر مانند سرماخوردگی ، آنفولانزا ، عفونت ریه ، عفونت ادراری ، تب مالت ، سل ، حصبه و ........

- اعمال جراحی اخیر.

- اعمال دندانپزشکی اخیر.

- مصرف اخیر بعضی از داروها مانند : آنتی بیوتیک ها ، آسپرین ، ایندرال ، دریافت واکسن ،دریافت خون و .......

–  شرایط خاص مانند : بارداری ، زایمان ، شیردهی ، سقط جنین.

- مسافرت به مناطق مالاریا خیز.

- خالکوبی ، حجامت ، الکترولیز ، طب سوزنی ، سوراخ کردن گوش یا قسمتی از بدن.

- برخی رفتارهای مخاطره آمیز.

 بالا بودن یا پائین بودن فشار خون.

- كم خوني.

در این موارد  با گذشت زمان یا برطرف شدن شرایط ، فرد می تواند با نظر پزشک معاینه مجددا" برای اهدای خون مراجعه نماید.

بعضی از شرایطی که سبب معاف شدن  از اهدای خون به صورت دائم  می شوند:

-  بیماری های زمینه ای مانند : بیماری قلبی عروقی ، پرکاری تیروئید ، بیماری ریوی شدید ، سکته مغزی ، دیابت وابسته به انسولین ، سرطان و.......

-  بیماری های عفونی مانند ابتلا به مالاریا ،  هپاتیت C، هپاتیت B  ، ایدز و ........

- برخی رفتارهای مخاطره آمیز.

افرادی که با نظر پزشک سازمان انتقال خون در گروه معاف شدگان دائم قرار می گیرند ، برای حفظ سلامت خود یا فردگیرنده خون نباید هرگز خون اهدا کنند . آنها می توانند با تشویق سایر افراد خانواده دوستان و آشنایان به اهدای خون ، در این امر انسان دوستانه مشارکت نمایند.

اگر فکر می کنید به هر دلیل نباید خون اهدا کنیدمی توانید یکی از مراحل زیر را انتخاب نمایید:

1-  مکان اهدای خون را با اختیار خود ترک کنید.

2-  با پزشک مشاوره به طور خصوصی گفتگو کرده راهنمایی شوید .

در صورت داشتن هر گونه سوال در مورد رفتارهای مخاطره آمیز با شماره تلفن رایگان  6284919 تماس بگیرید .

راهنمای معرفی مراکز آزمایشگاهی – مشاوره ای رایگان:

      مرکز بهداشتی درمانی شهید سلطانی : خیابان قصردشت بالاتر از دانشکده دندانپزشکی          تلفن : 6314185

      مرکز بهداشتی درمانی قمر بنی هاشم : بالاتر از پل معالی آباد ، بلوار صنایع - کوچه 36           تلفن :  6249400  

      مرکز بهداشتی درمانی حضرت ابوالفضل (ع) : ابتدای بلوار نصر ، جنب مسجد ابوالفضل (ع)          تلفن :  7306466

        مرکز بهداشتی درمانی جوادیه : عادل آباد – بلوار عدالت ، جنب زندان عادل آباد           تلفن :  8249056

      مرکز مشاوره بیماری های رفتاری مرجع : میدان دفاع مقدس – بلوار دلاوران بسیجخیابان لاوان – مرکز بهداشتی درمانی حسین ابن علی (ع) 2تلفن:  7389255  –  7363001

 

2- پيش از اهداي خون

 

برای اهدای خون همیشه کارت ملی خود را به همراه داشته باشید.افرادی که دارای کارت شناسائی  اهداکنندگان مستمر خون هستند در صورت ارائه ی کارت مستمر  به منظور اهدای خون نیازی به ارائه کارت ملی نخواهند داشت

الف)  مراحل ثبت نام:

1-  نوبت دهی : فرد داوطلب با مراجعه به دستگاه نوبت دهی شماره ای به عنوان نوبت ثبت نام دریافت می کند

2-  مسؤول ثبت نام ، ضمن اطمينان از مطالعه ی راهنما ها و پيامهاي  سازمان انتقال خون توسط داوطلب ؛ بر اساس شماره نوبت دهی و با استناد به کارت ملی و یا کارت شناسائی عکس دار دارای کدملی ، مشخصات فردی داوطلب  ، همچنین شماره تلفن و سابقه اهدای خون او را در رایانه ثبت می کند

3-  سپس برگه ای به عنوان فرم ثبت نام ( به منظور صحت اطلاعات فرد مراجعه کننده ) به همراه برچسب شماره کیسه خون در اختیار داوطلب قرار خواهد گرفت

4-  داوطلب برای معاینه پزشکی به اتاق معاینه هدایت می شود.

(مراحل ثبت نام بدون در نظر گرفتن نوبت داوطلب حداکثر ده دقیقه به طول می انجامد)

ب ) معاينه پزشكي:

هدف نهایی سازمان انتقال خون حفظ سلامتی هر دو فرد اهداکننده خون و گیرنده خون است . بنابراین پزشک اهداکنندگان قبل از اهدای خون با داوطلبان مصاحبه و آنهارا معاینه می کند ؛ این مرحله  شامل موارد زیر است:

-  بررسی سوابق پزشکی  از نظر ابتلا به بیماری ها و  مصرف دارو ( در گذشته  ویا حال حاضر )

-  رویدادهای زندگی فرد داوطلب اهدای خون ، شامل تماس های جنسی ، خالکوبی ، حجامت ، استفاده از مواد مخدر ، سابقه مسافرت ها ، سابقه زندان و  .......... (در گذشته و یا حال حاضر)سوالات پرسیده شده کاملا" محرمانه است و به منظور دیگری مورد استفاده قرار نمی گیرد.

 –  معاینه فیزیکی مختصر شامل  وزن بدن ، درجه حرارت  ، نبض ، فشار خون و بررسی فرد از نظر کم خونی.

قابل توجه بانوان اهداکننده خون:

پس از هر بار اهدای خون پزشک بخش اهداکنندگان ، در صورت صلاحدید به منظور جبران آهن از دست رفته  در بانوان اهداکننده تعداد 30 عدد قرص فروس سولفات را برای مصرف 10 روز در اختیار ایشان قرار می دهد. مرحله ي معاينه پزشکی نيز بدون در نظر گرفتن نوبت داوطلب حداکثر ده دقیقه به طول خواهد انجاميد.

چگونگي انجام خود حذفي محرمانه:

در پایان معاینه پزشکی و قبل از اقدام به خون گيري ، پزشک بخش اهداکنندگان ، برگی موسوم به فرم اهدای خون در اختیار شما قرار خواهد داد كه  در انتهای آن دو بخش متمایز وجوددارد ؛ در قسمتی که با رنگ قرمز مشخص شده ، جمله ی ( خون من مصرف نشود) و درسمت ديگر جمله ا ی با رنگ سبز ( خون من مصرف شود )  نوشته شده است ؛ 

شما می توانید در صورتی که به هردلیل مواردی را فراموش کرده اید و یا از اظهار آن به پزشک به هر دلیل خودداری ورزیده اید ، با جدا کردن قسمت انتهای آن فرم(خون من مصرف نشود) و قرار دادن آن قسمت در صندوق  زرد رنگ خود حذفی خون خود را از ورود به چرخه ی اهداکنندگان و بیمار خارج کرده ، آگاهانه خون اهدائی خود را حذف کنید به این عمل خود حذفی محرمانه گفته می شود.

و یا اگر از صحت اظهارات خود به پزشک اطمینان کامل دارید ، می توانید با قرار دادن قسمت (خون من مصرف شود) در صندوق زرد رنگخود حذفی؛  اطمینان بخش سلامت خون خود به بیماران مصرف کننده ی خون باشید.

3- در زمان اهداي خون

فرد به راحت ترین حالت ممکن بر روی تخت خونگیری قرار می گیرد. ناحیه جلوی آرنج با محلول های ضدعفونی کننده استریل می شود. خونگیر آموزش دیده با دستکش استریل ، سوزن استریل را که به یک کیسه مخصوص متصل است درون سیاهرگ فرد وارد می کند.اهدای خون هیچگونه خطر آلودگی برای فرد ندارد زیرا با وسایل کاملا" استریل و یکبار مصرف و در محیطی کاملا" بهداشتی انجام می شود.

یک واحد خون ( 405  تا 495 میلی لیتر ) از فرد گرفته می شود.

مدت زمان خونگیری حد اکثر  حدود 15 دقیقه طول می کشد.

پس از پایان خونگیری فرد به مدت 10 دقیقه روی تخت استراحت می کند.

کل زمان اهدای خون ( خونگیری و استراحت ) حد اکثر  حدود 25 دقیقه  به طول می انجامد.

پس از آن با آب میوه و شیرینی از فرد پذیرایی می شود.

4- پس از اهداي خون

پس از اهداي خون وسپري شدن زمان و مرحله ي استراحت با آب میوه و شیرینی از فرد اهداكننده ي خون  پذیرایی می شود.

پس از پایان اهدای خون نکات زیر را رعایت کنید:

      - به دستی که از آن خون گرفته شده است فشار وارد نکنید و با آن بار سنگین بلند نکنید.

      - برای جبران حجم خونی که اهدا کرده اید بیشتر نوشیدنی میل کنید .  

مراقبت های پس از اهدای خون:

      1- تا 24 ساعت پس از اهدای خون از انجام فعالیت های بدنی سنگین خودداری کنید.

      2- براي جبران حجم خونی که اهدا کرده اید پس از اهدای خون مایعات بیشتری بنوشید.

      3- در ساعات اوليه پس از اهداي خون از بلند كردن و كشيدن و هل دادن اشياي سنگين خودداري كنيد.

       4- تا نیم ساعت پس از اهدای خون سیگار نکشید.

      5- رانندگان وسایل نقلیه سنگین ، خلبانان و کسانیکه که در ارتفاعات کار می کنند بهتر است تا 24 ساعت پس از اهدای خون از انجام کار مربوطه بپرهیزید.

      6- اگر پس از اهدای خون احساس ضعف و بی حالی می کنید ، بلافاصله دراز بکشید و پاهایتان را بالاتر از سطح بدن قرار دهید.

 غذاهای بعد از اهدای خون:

      با استفاده از برنامه غذايي مناسب حاوي گوشت قرمز ، جگر ، ماهي ، قسمت هاي تيره گوشت مرغ و يا مواد غير گوشتي مثل زرده تخم مرغ ، حبوبات (عدس ، ماش و ...)   مغزها (پسته ، بادام ، فندق و ...) سبزي ها (اسفناج و جعفري) و ميوه هاي سرشار از ويتامين C (مركبات و گوجه فرنگي)  ، ذخاير آهن بدن شما سريع تر جايگزين مي شوند.

مراحل اهدای خون ، در یک نگاه: